منو
دوشنبه, ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷

وجود ۹ گسل مشترک میان ایران و کشورهای همسایه/چالش مطالعات سامانه گسل‌ها در مرزها

وجود ۹ گسل مشترک میان ایران و کشورهای همسایه/چالش مطالعات سامانه گسل‌ها در مرزها
ایران علاوه بر گسل‌های فعال دارای گسل‌هایی است که ادامه آنها به کشورهای همسایه کشیده شده است که از آن جمله می‌توان به گسل‌های "حاجی آباد" مشترک با کشور افغانستان، "مکران" در ساحل ایران و پاکستان و گسل اصلی جوان «زاگرس» اشاره کرد که امتداد شمال غربی آن از مریوان تا کردستان عراق کشیده شده است.
۲۲ آبان ۱۳۹۶ , ساعت ۱۹:۰۷
/
/
169 بازدید
/
/

دانانیوز:  در جغرافیای سیاسی از مرزها برای مشخص کردن حدود جغرافیایی کشورها استفاده می‌شود و مفهوم آن خطوط فرضی است که محدوده کشورها را با کشورهای همسایه معین می‌کند.

دانانیوز به نقل از  ایسنا،ایران بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر با کشورهای افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، ترکیه، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و عراق مرز مشترک (خشکی) و ۲۷۰۰ کیلومتر مرز آبی در دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان دارد. ایران طولانی‌ترین مرز را با عراق و کوتاه‌ترین مرز را با ارمنستان دارد.

از سوی دیگر ایران علاوه بر گسل‌های فعال داخلی دارای گسل‌هایی است که ادامه آنها به کشورهای همسایه کشیده شده است که به این شرح است:

گسل‌های مشترک ایران با کشورهای همسایه

دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا به تعداد گسل‌های مرزی ایران با سایر کشورها اشاره کرد و افزود: انتهای گسل «درونه» در نزدیکی شهرهای کاشمر و خاف در استان خراسان، وارد خاک افغانستان می‌شود و گسل «آستارا» در استان گیلان نیز وارد خاک کشور جمهوری آذربایجان می‌شود.

وی گسل «عشق آباد» را از دیگر گسل‌های مرزی دانست که تا ترکمنستان ادامه دارد و از پایتخت این کشور ، شهر عشق آباد، عبور می‌کند.

زارع ادامه داد: از دیگر گسل‎های مرزی می‌توان به گسل‌های ذیل اشاره کرد:

گسل «حاجی آباد» در منطقه قائن که بخشی از این گسل وارد خاک افغانستان می‌شود
گسل «سراوان» در مرز ایران و پاکستان
گسل «مکران» در ساحل ایران و پاکستان
گسل اصلی جوان «زاگرس» که امتداد شمال غربی آن از مریوان تا کردستان عراق کشیده شده است
سامانه گسله «قطر- کارزون» که از کشور قطر در جنوب خلیج فارس تا کف خلیج فارس و سپس در استان‌های بوشهر و فارس و کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال‌وبختیاری در ایران ادامه می‌یابد.

ردیف ادامه گسلی تا کشورهای همسایه محل قرارگیری گسل‌ در ایران نام سامامه گسلی
۱ چالدران ترکیه تبریز گسل شمال تبریز
۲ افغانستان کاشمر گسل درونه
۳ آذربایجان گیلان گسل آستارا
۴ ترکمنستان – گسل عشق‌آباد
۵ افغانستان قائن گسل حاجی‌آباد
۶ مرکز ایران و پاکستان – گسل سراوان
۷ ساحل ایران و پاکستان – گسل مکران
۸ عراق مریوان گسل اصلی جوان‌ زاگرس
۹ قطر بوشهر، فارس، کهگیلویه‌وبویراحمد، چهارمحال و بختیاری، جنوب خلیج فارس قطر-کازرون

وی با تاکید بر تعامل با محققان کشورهای همسایه برای مطالعه بر روی گسل‌های مرزی، یادآور شد: مطالعه بر روی برخی از گسل‌ها مانند گسل درونه که ادامه آن وارد خاک افغانستان می‌شود، سخت است؛ به گونه‌ای که مطالعاتی در منطقه خاف در استان خراسان داشتیم، ولی به دلیل عدم امنیت مناسب این مطالعات در مرز ایران متوقف شد.

زارع به زلزله «بالاکوت» پاکستان در مهر سال ۱۳۸۴ اشاره کرد و گفت: این زلزله در منطقه مرزی هند و پاکستان رخ داده است که در این منطقه «صلح مسلح» برقرار و یکی از مرزهای پرتنش است، از این رو مطالعاتی بر روی ادامه این گسل که در ادامه وارد خاک هندوستان می‌شود، انجام نشد.

به گفته وی هر چند که میان ایران و پاکستان جنگی نیست، ولی به دلیل وجود اشرار وضعیت مناسبی برای مطالعات لرزه‌ای گسل‌های مرزی وجود ندارد.

استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی با بیان اینکه تعامل ما با ترکیه فراهم شده است، خاطرنشان کرد: در زلزله وان ترکیه به راحتی اطلاعات مربوط تبادل شد، به گونه‌ای که اطلاعات این زلزله که توسط ۳۰ ایستگاه شتاب‌نگاری ایران ثبت شده است و اطلاعات به دست آمده به سرعت در اختیار محققان ترکیه قرار داده شد و محققان ترکیه هم داده‌های شتاب‌نگاری خود را به سرعت برای ما ارسال کردند و حتی شکل موج‌های زلزله ظرف یک تا دو روز تبادل شد. همچنین بازدید میدانی را نیز در هفته بعد از رخداد زلزله در پهنه زلزله‌زده «وان» و «اجیش» انجام دادیم.

تعداد گسل‌های ایران

زارع به بیان تعداد سامانه‌های گسلی سراسری ایران با طول زیاد پرداخت و یادآور شد: سامانه گسلی زاگرس از مرز ایران و عراق یعنی از مریوان آغاز می‌شود، تا شمال بندرعباس به طول مجموعا ۱۰۰۰ کیلومتر کشیده شده است. این سامانه گسلی طویل‌ترین سامانه گسلی ایران است.

وی، گسل مکران را از جمله گسل‌های طویل در ساحل دریای عمان در جنوب شرق ایران نام برد و گفت: گسل مکران تنها گسلی است که چون در لبه فرورانش پوسته اقیانوسی به زیر پوسته قاره‌ای قرار دارد، زلزله‌هایی با بزرگای بیشتر از ۸ در آن رخ می‌دهد، ضمن آنکه احتمال وقوع زلزله‌ای با بزرگای ۹ نیز در آن در صورتی که کل طول گسل مکران در یک رویداد گسسته شود (در بدترین سناریوی ممکن) وجود دارد.

به گفته این محقق، گسل مکران در ۷ آذر ۱۳۲۴ (۲۸ نوامبر ۱۹۴۵) زلزله‌ای با بزرگای ۸.۲ را تجربه کرده است.

مدیر گروه زلزله‌شناسی مهندسی پژوهشگاه زلزله‌شناسی به سامانه گسلی قطر- کازرون به عنوان یک سامانه گسلی مهم ایران اشاره کرد و ادامه داد: این گسل دارای چند قطعه است که از جمله می‌توان به قطعات گسل «برازجان»، «کنار تخته»، «کازرون» و گسل «دنا» اشاره کرد.

وی یادآور شد: زمین‌شناسان معتقد هستند که این گسل تغییراتی در کف خلیج فارس ایجاد کرده است؛ ولی اطلاعات زیادی درباره تغییر شکلی که این سامانه گسلی در کف خلیج فارس ایجاد کرده، موجود نیست و تنها از نظر فیزیکی و شکلی در تصویرهای ماهواره‌ای و بعضی برداشت‌های ژئوفیزیکی و همچنین ژئوموفولوژی می‌توان این سامانه را تا شبه جزیره قطر دنبال کرد.

 مدیرگروه زلزله‌شناسی مهندسی پژوهشگاه زلزله‌شناسی در عین حال تصریح کرد: از نظر محققان زلزله‌شناس، هنگامی یک گسل را می‌توان به عنوان یک قطعه گسل در نظر گرفت که کل طول آن در یک اتفاق زلزله گسیخته شود.

وی توضیح داد: مثلا یک سامانه گسلی مانند زاگرس که طول حدود ۱۰۰۰ کیلومتر دارد، در یک رویداد منفرد زمین‌لرزه نمی‌تواند گسیخته شود و عملا قطعات مختلف آن در رویدادهای مختلف و مجزای زلزله در طول‌های کوچکتر مثلا ۸۰، ۱۰۰ و ۱۲۰ کیلومتری در گذشته گسیخته شده است.

زارع یادآور شد: اینکه گسلی بتواند در یک زلزله، به طول حدود هزار کیلومتر گسیخته شود، زلزله‌ای با بزرگای حدود ۹ می‌تواند ایجاد شود و این عملا یک فاجعه بزرگ خواهد بود؛ ولی مطالعات ما نیز نشان می‌دهد که گسل‌هایی که در پوسته قاره‌ای وجود دارند، در بیشتر موارد چنین زلزله‌ای نداشته‌اند.

به گفته وی، بررسی‌ها نشان می‌دهد که سامانه‌های گسلی طویل مشتمل بر چندین قطعه گسلی هستند که هر کدام دارای طول‌های مختلف مثلا ۱۰۰، ۷۰ و ۶۰ کیلومتر است و در مجموعه و در کنار و در امتداد هم کل روند هزار کیلومتری این سامانه گسلی را شکل می‌دهند، ضمن آنکه مثلا این ۱۵ قطعه هر کدام دارای فعالیت و توان لرزه‌زایی متفاوتی هستند.

این محقق همچنین با بیان اینکه در مناطق پوسته قاره‌ای گسل‌هایی با طول‌های چنین طولانی معمولا در یک زلزله گسیخته نمی‌شوند، خاطرنشان کرد: در زلزله ۲۰۱۱ ژاپن که در پوسته اقیانوسی و پهنه فرورانش رخ داد، طول گسل حدود ۴۰۰ کیلومتر بود (برآورد قبلی ژاپنی‌هادر مورد گسیختگی یک طول مستقیم از گسل هم در همین حدود بوده است)؛ از این رو ژاپنی‌ها فکر نمی‌کردند که زلزله‌ای بزرگتر از ۸ رخ دهد، ولی زلزله‌ای با بزرگای ۹.۰ رخ داد و دلیل آن این بود که طول حدود ۴۰۰ کیلومتری پهنای زون گسیختگی، حدود ۲۵۰ کیلومتر بود و این موضوع در برآورد قبلی دانشمندان ژاپنی لحاظ نشده و به همین دلیل بزرگترین زلزله قابل رخداد در این پهنه به درستی برآورد نشده بود.

وی خاطرنشان کرد: از این رو پس از زلزله ۲۰۱۱ ژاپن محققان دنیا متوجه شدند که باید در این زمینه (نقشه‌های پهنه‌بندی خطر زلزله در جهان) تجدیدنظر کنند.

۰
http://dananews.ir/?p=5329   :  لینک کوتاه

مطالب مرتبط

  • معرفی ۵۹هزار داوطلب برای مصاحبه دکتری ۹۷ سراسری/ 3 بازدید
  • کشور را می‌توان با یک شرط به اهدافش رساند/به سهم خود کمک می‌کنیم استعدادها تبدیل به فناوری شود/ 16 بازدید
  • ورود تکنولوژی جدید محور ارتباط دانشگاهها با خارج شد/ 12 بازدید
  • انتشار کارت آزمون دکتری پزشکی آزاد سال ۱۳۹۷/ 14 بازدید
  • فردی که معدل پایین دارد در دانشگاه آزاد جذب نمی شود/ 26 بازدید
  • فراخوان پذیرش دکتری بدون آزمون ۹۷ دانشگاه تهران/ 30 بازدید
  • احتمال اعمال سهمیه جدید ایثارگران در پذیرش دانشجویان امسال/ 27 بازدید
  • اعلام زمان و نحوه ارائه نمره آزمون زبان خارجی دکتری آزاد/ 22 بازدید
  • سهم بودجه آموزش عالی کمتر از ۳ درصد بودجه کل کشور است/ 22 بازدید
  • راه اندازی ۶۶ مرکز نوآوری در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی/ 20 بازدید
  • آغاز انتخاب رشته آزمون دکتری ۱۳۹۷ سراسری/ 22 بازدید
  • امروز؛ شروع انتخاب رشته دکتری سراسری ۹۷/ 29 بازدید
  • اعلام شرایط پذیرش بورس اعزام به خارج دکتری ۹۷/ 23 بازدید
  • انتشار اطلاعیه دانشگاه تهران درخصوص پذیرش دانشجوی دکتری ۹۷/ 22 بازدید
  • پذیرش دکتری بدون آزمون در دانشگاه شیراز/ 39 بازدید
  • انتشار اطلاعیه پذیرش دکتری استعداد درخشان ۹۷ دانشگاه کاشان/ 36 بازدید
  • اعلام جزئیات نحوه دعوت به مصاحبه دکتری ۹۷ سراسری/ 33 بازدید
  • پذیرش ۱۳ هزار نفری دکتری ۹۷ در دانشگاه های سراسری/ 30 بازدید
  • امکان انتخاب ۴۰ رشته محل برای قبول شدگان دوره دکتری دانشگاه آزاد/ 37 بازدید
  • آغاز انتخاب رشته دکتری از ۳ اردیبهشت/ 34 بازدید
  • فراخوان پذیرش دکتری بدون آزمون ۹۷ دانشگاه تهران/ 30 بازدید
  • احتمال اعمال سهمیه جدید ایثارگران در پذیرش دانشجویان امسال/ 27 بازدید
  • فردی که معدل پایین دارد در دانشگاه آزاد جذب نمی شود/ 26 بازدید
  • سهم بودجه آموزش عالی کمتر از ۳ درصد بودجه کل کشور است/ 22 بازدید
  • اعلام زمان و نحوه ارائه نمره آزمون زبان خارجی دکتری آزاد/ 22 بازدید
  • آغاز انتخاب رشته آزمون دکتری ۱۳۹۷ سراسری/ 22 بازدید
  • راه اندازی ۶۶ مرکز نوآوری در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی/ 20 بازدید
  • کشور را می‌توان با یک شرط به اهدافش رساند/به سهم خود کمک می‌کنیم استعدادها تبدیل به فناوری شود/ 16 بازدید
  • انتشار کارت آزمون دکتری پزشکی آزاد سال ۱۳۹۷/ 14 بازدید
  • ورود تکنولوژی جدید محور ارتباط دانشگاهها با خارج شد/ 12 بازدید
  • معرفی ۵۹هزار داوطلب برای مصاحبه دکتری ۹۷ سراسری/ 3 بازدید
  • انتشار منابع آزمون کتبی مرحله دوم دکتری ۹۷ پژوهشگاه علوم انسانی / ۰ نظر
  • انتشار نتایج کنکور دکتری ۹۷ در هفته آخر فروردین ماه / ۰ نظر
  • آغاز انتخاب رشته آزمون دکتری ۱۳۹۷ سراسری / ۰ نظر
  • اولین نمایشگاه بین المللی کار ایران (Iran Jobex) ؛ ابتکاری جسورانه با اهدافی بزرگ! / ۰ نظر
  • انتشار اطلاعیه پذیرش دکتری استعداد درخشان ۹۷ دانشگاه گلستان / ۰ نظر
  • اعلام آخرین مهلت ثبت نام آزمون دکتری پزشکی آزاد ۹۷ / ۰ نظر
  • راه اندازی ۶۶ مرکز نوآوری در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی / ۰ نظر
  • خبرهای خوش برای سربازان غایب + قیمت خرید سربازی / ۰ نظر
  • آغاز انتخاب رشته دکتری از ۳ اردیبهشت / ۰ نظر
  • همزمان با آغاز ثبت‌نام آزمون زبان دانشگاه آزاد اسلامی صورت گرفت جنب‌وجوش دانشجویان پشت آزمون EPT / ۰ نظر
  • سهم بودجه آموزش عالی کمتر از ۳ درصد بودجه کل کشور است / ۰ نظر
  • بیمه خانه‌ها در مقابل تحویل زباله های تفکیکی/ احداث نخستین پارک آموزش زلزله در منطقه ۲۲ / ۰ نظر
  • امکان انتخاب ۴۰ رشته محل برای قبول شدگان دوره دکتری دانشگاه آزاد / ۰ نظر
  • پذیرش حدود ۹۸۰۰ نفر در مقطع دکتری دانشگاه آزاد اسلامی / ۰ نظر
  • اعلام زمان و نحوه ارائه نمره آزمون زبان خارجی دکتری آزاد / ۰ نظر
  • پیام رسان‌های خارجی نباید به مرجع اعتماد مردم تبدیل شوند/ ۵ میلیارد تومان برای توسعه شبکه‌های پیام رسان داخلی اختصاص داده‌ایم / ۰ نظر
  • پذیرش ۱۳ هزار نفری دکتری ۹۷ در دانشگاه های سراسری / ۰ نظر
  • بررسی جایگزین آزمون EPT در شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد / ۰ نظر
  • احتمال اعمال سهمیه جدید ایثارگران در پذیرش دانشجویان امسال / ۰ نظر
  • سورنا ستاری : نبود پروتکل‌های تست و استاندارد از مشکلات حوزه محصولات دانش‌بنیان/ فعالیت حدود سه هزار و ۴۰۰ شرکت دانش‌بنیان / ۰ نظر